Zanim kupisz preparat, sprawdź swoje limity. Ścieki przemysłowe a obowiązki dostawcy

Zanim kupisz jakikolwiek preparat do ścieków, wyciągnij z segregatora umowę z wodociągami. Nie dlatego, że znajdziesz tam odpowiedź na pytanie o preparat — tylko dlatego, że bez tej kartki nie wiesz, do jakiej liczby masz dowieźć.

To najczęstszy zwrot w rozmowach, jakie prowadzimy. Zakład wie, że ma problem, ale nie wie, jaki dokładnie limit go obowiązuje, kto go mierzy i jak często. A od tego zależy wszystko, co dalej.

Skąd biorą się dopuszczalne wartości

Ramę wyznacza rozporządzenie Ministra Budownictwa z 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. 2006 nr 136 poz. 964, tekst jednolity Dz.U. 2016 poz. 1757). Wydano je na podstawie art. 11 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Wbrew temu, co się czasem słyszy, rozporządzenie nie odsyła wszystkiego do umowy. Ma dwa załączniki z konkretnymi wartościami:

• Załącznik nr 1 — dopuszczalne wartości dla niektórych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, między innymi rtęci, kadmu i chlorowanych węglowodorów.
• Załącznik nr 2 — dopuszczalne wartości pozostałych wskaźników zanieczyszczeń: zawiesiny, ChZT, BZT₅, azotu, fosforu, metali, węglowodorów i substancji powierzchniowo czynnych.

To jest rama ogólnokrajowa. Twoje konkretne warunki — które wskaźniki są u Ciebie kontrolowane, w którym punkcie i na jakich zasadach — znajdziesz w umowie z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i w gminnym regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Dlatego dwa zakłady z niemal identycznym ściekiem, w dwóch różnych miastach, bywają rozliczane inaczej.

Obowiązek pomiaru jest po Twojej stronie

To zaskakuje najczęściej. Badanie ścieku nie jest czymś, co robią wodociągi, a zakład tylko czeka na wynik. Rozporządzenie nakłada obowiązek pomiarów wprost na dostawcę ścieków przemysłowych i podaje minimalną częstotliwość:

• Substancje szczególnie szkodliwe — pomiary wykonywane przez dostawcę ścieków nie rzadziej niż raz na kwartał (§ 9 ust. 3).
• Pozostałe wskaźniki zanieczyszczeń — nie rzadziej niż dwa razy w roku (§ 10 ust. 3).

To są minima. Umowa może przewidywać częściej i często przewiduje. Jeżeli w zakładzie nikt nie potrafi wskazać, kiedy ostatnio takie badanie wykonano, to jest pierwsza rzecz do uporządkowania — wcześniej niż jakikolwiek zakup.

Kontrolna próbka — po zawiadomieniu i w Twojej obecności

Osobno od Twoich własnych pomiarów przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne prowadzi własną kontrolę. To ono ustala miejsce, sposób i częstotliwość poboru kontrolnych próbek (§ 11 ust. 1).

Ale jest tu przepis, o którym mało kto pamięta: pobór kontrolnej próbki odbywa się po zawiadomieniu dostawcy i w obecności jego upoważnionego przedstawiciela (§ 11 ust. 2).

Praktyczny wniosek jest prosty. Wyznacz osobę, która ma być przy poborze, i upewnij się, że wie, gdzie jest punkt kontrolno-pomiarowy i jak wygląda poprawnie pobrana próbka. Wynik, przy którego pobraniu nikogo z Waszej strony nie było, trudno później kwestionować.

Trzy rzeczy do wypisania z umowy

Zanim zadzwonisz do kogokolwiek po ofertę, wypisz sobie na kartce:

• Które wskaźniki są w ogóle kontrolowane. Nie wszystkie z załącznika dotyczą Twojego ścieku.
• Jakie mają wartości. Te z umowy, nie te z rozporządzenia — mogą się różnić.
• Gdzie jest punkt kontrolno-pomiarowy i jak często pobiera się próbkę. Także tę Twoją własną, nie tylko kontrolną.

Dopiero mając to na kartce, rozmowa o preparacie, dozowaniu czy modernizacji zyskuje solidny fundament. Bez tego kupuje się rozwiązanie, nie wiedząc, do jakiej liczby ma dowieźć.

Czego preparat nie zmieni

Rzecz, o której w branży mówi się rzadko: żaden preparat nie zmieni tego, co jest w umowie. Nie zastąpi pozwolenia i nie zwolni z obowiązku badań. Może natomiast obniżyć ładunek na tyle, żeby wartości mieściły się w limicie bez inwestycji w urządzenia — i to jest jedyna obietnica, jaką da się tu uczciwie złożyć.

Jeżeli w umowie jest pozycja, której nie umiesz sobie wytłumaczyć, to pierwsze pytanie kieruj do wodociągów, a nie do dostawcy chemii.

Kolejność, która ma sens

Gdy limity są już wypisane, dalsza kolejność jest zawsze taka sama:

• Pomiar bazowy przed wdrożeniem. Bez niego nie da się później powiedzieć, czy cokolwiek zadziałało.
• Sprawdzenie warunków brzegowych. Temperatura, pH, czas zatrzymania i biocydy decydują o tym, czy biologia w ogóle ma u Ciebie warunki do pracy — opisaliśmy to w tekście Kiedy preparat bakteryjny ma sens, a kiedy nie.
• Dopiero potem wdrożenie. Najczęstsze błędy na tym etapie zebraliśmy w tekście Dlaczego preparat bakteryjny nie zadziałał.

Rozdział o formalnościach, wraz z całym mechanizmem od czapy tłuszczowej do korozji biogenicznej i checklistą danych do doboru, opisaliśmy w przewodniku technicznym.

Pobierz przewodnik (PDF)

A jeśli chcesz od razu skonfrontować to ze swoją instalacją — opisz ją w kilku zdaniach. Odpowiemy, co ma sens, albo że nic z naszej oferty tu nie pasuje.

Środek Biologiczny SW-1 — pakiet wdrożeniowy

Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na wrzesień 2026 r. Numery paragrafów odnoszą się do tekstu jednolitego rozporządzenia (Dz.U. 2016 poz. 1757).